Clicks289

Zarys angelologii. (10) Wola aniołów.

2 Votes

IV. Wola aniołów

1. Aniołowie mają wolną wolę (sententia certa).


Wolność woli jest koniecznym następstwem duchowego poznania, jak pisze św. Tomasz (Ia Iae, q. 59 a. 1 et 3). Jest ona również warunkiem koniecznym dogmatu o upadku złych duchów i o ich karze (Augustyn, De civ. Dei XXII, 1). Pismo Święte przypisuje aniołom czyny etyczne, czyli związane z rozumem i wolną wolą (np. Ps 102,20; Łk 15,7; 1 P 1,12; 2 P 2,4). Zatem wynika z tego, że aniołowie muszą mieć wolę i to wolną wolę, gdyż w przeciwnym razie nie byłyby zdolno do czynów etycznych, to jest dobrych lub złych.

Po próbie aniołów wydaje się, iż miłość Boga i miłość własna aniołów nie jest już pod każdym względem wolna, w tym znaczeniu, że po próbie aniołów nie jest możliwe, by dobry anioł nie mógł z natury swojej kochać Boga. Miłość ta jest naturalna w tym względzie, że wypływa ona z natury anioła i dlatego jest ona quoad specificationem, t.j. „odnośnie specyfiki” konieczna z natury, czyli miłość ta jest konieczna ze względu na „specyfikę lub specyficzność” anioła (Podobnie jak miłość matki do dziecka jest czymś naturalnym, jest miłością naturalną, związaną ze zmianami hormonalnymi, a nie aktem miłości nadprzyrodzonej). Anioł podczas próby raz wybrał Boga raz na zawsze, co stanowi teraz niejako jego naturę, ponieważ anioł nie może dostrzec ani sam w sobie ani w Bogu czegoś, co zasługuje na nienawiść (Ia Iae, q. 60 a. 3 et 5). Kwestia, czy miłość ta quoad exercitum , t.j. „odnośnie wykonywania” także jest wolna, jest przedmiotem teologicznych sporów. Chodzi o to, czy anioł jest wolny w wyborze swoich czynów ku zwiększeniu chwały Bożej, np. objawić się NMP czy komuś innemu i za każdym razem się na to decyduje, czy też nie. Większość teologów opowiada się za tym, że także w tym względzie występuje tutaj konieczność wynikająca z anielskiej natury,[1] bo inaczej Pan Bóg musiałby za każdym razem anioła pytać, dodatek nasz.

Teologia zakłada jako pewnik, iż odnośnie nadprzyrodzonej miłości do Boga w momencie próby aniołowie byli wolni zarówno quoad specificationem jak i quoad exercitum. Mowa tutaj o miłości nadprzyrodzonej, a nie naturalnej, czyli wypływającej z natury, gdyż podczas próby, poznawali to, co nadprzyrodzone czyli Boga jako takiego, jedynie w wierze, która sama z siebie zakłada pewną przymieszkę niewiedzy, gdyż inaczej byłaby wiedzą, a nie wiarą.

2. Decyzje aniołów mają miejsce bez wahania i pozostają niezmienne.

Obydwie cechy wywodzą się z przenikliwości ich rozumu i z siły ich woli, jak pisze św. Tomasz (Ia Iae, q. 59 a. 3. Ad 1; q. 64 a.2). Można to chyba porównać z jakimś rozwiązaniem matematycznym i logicznym. Jak się zgadza, to się zgadza i już.

3. Wola anioła połączona jest z wielką mocą.

Dla anioła chcieć to móc. Pismo Święte określa moc aniołów za pomocą takich terminów jak moce, panowania, zwierzchności i władze, sugerujące wielką potęgę i siłę działania (por. 4 Krl 19,35 i 2 P 2,11). Żaden organizm stworzony nie może przeciwstawić się ich potędze. Mimo to nie mogą niczego stworzyć, ani też czynić żadnych prawdziwych i właściwych cudów własną mocą.

[1] Diekamp-Jüssen, Katholische Dogmatik, 378.