언어
클릭 수
541
ŚW.FILOMENA

Jagiełło i Jadwiga – ślub, który połączył dwa kraje

18 lutego 1386 r. (631 lat temu) odbył się
jeden z najważniejszych ślubów w historii Polski.




Ślub Jadwigi z Władysławem Jagiełłą i ich rządy.

[...] 12 lutego 1386 r. Jagiełło przybył do Krakowa. 15 lutego 1386 r. odbył się jego uroczysty chrzest, na którym wielki książę przybrał imię Władysław. Jego ojcem chrzestnym został Władysław książę opolski, matką chrzestną - Jadwiga Pilecka, starościna wielkopolska. Wraz z Jagiełłą do chrztu przystąpili jego bracia i książęta litewscy. Następnie rozpoczęto uroczyste przygotowania do ślubu, który mógł się odbyć dopiero w dwunaste urodziny Jadwigi. Na ten sam dzień przypadał termin, w którym młoda królowa mogła odwołać swoje sponsalia z Wilhelmem.

18 lutego 1386 r., jeszcze przed ślubem, Jadwiga złożyła w wawelskiej katedrze uroczyste oświadczenie, w którym oficjalnie odwoływała swoje sponsalia z Wilhelmem. Zgodnie z prawem jej zaręczyny z synem Leopolda III zostały legalnie rozwiązane. 18 lutego 1386 r. w katedrze wawelskiej małżeństwo Jadwigi i Władysława Jagiełły zostało pobłogosławione przez Bodzantę. 4 marca 1386 r. Jagiełło został koronowany na króla Polski. Począwszy zatem od roku 1386 (aż do śmierci Jadwigi w 1399 r.) mamy w Polsce dwuwładzę, co oznaczało, że krajem rządziło dwóch władców koronowanych na królów (Jadwiga nosiła tytuł króla Polski!). Jadwiga współpracowała z małżonkiem, miała większe niż on doświadczenie w sprawach Polski, cieszyła się też większym autorytetem w społeczeństwie.

Małżeństwo napotkało jednak spore problemy. Mianowicie Wilhelm utrzymywał, że małżeństwo zostało skonsumowane i ożenił się dopiero po śmierci Jadwigi. Habsburgowie skierowali do papieża skargę, w której kwestionowali ważność zawartego małżeństwa.

Wiele różniło małżonków. Począwszy od sporej różnicy wieku, po wynikające z tego różnice w nawykach i upodobaniach. Jadwiga była osobą świetnie wykształconą - mówiła biegle pięcioma językami, w tym oczywiście po łacinie, miała własną bibliotekę, podczas gdy jej małżonek był niepiśmienny. Ona dobrze znała język polski, on zaś posługiwał się językiem ruskim i polską mowę opanował dopiero z czasem. Było to małżeństwo wynikające czysto ze zdrowego rozsądku, z racji politycznych. Jadwiga nie kochała swego męża, wspominała niespełnioną miłość do Wilhelma.

Po koronacji młoda para udała się do Wielkopolski, gdzie opozycja przeciwko nowemu królowi była najsilniejsza. Jadwiga wsparła swego małżonka autorytetem. Jej pozycja, jako prawnuczki Władysława Łokietka była nie do zakwestionowania. Jej miłosierdzie i troska o biednych przysparzały popularności także Jagielle.

Jesienią roku 1386 Jagiełło wyruszył na Litwę w celu przeprowadzenia chrystianizacji kraju. Jadwiga nie towarzyszyła małżonkowi w wyprawie. 17 lutego Władysław II utworzył i wyposażył biskupstwo katolickie w Wilnie, powstała tam też katedra. Tymczasem niepokojące wiadomości docierały z Węgier, gdzie toczyła się wojna domowa.

25 lipca 1386 r. matka i siostra Jadwigi zostały schwytane przez politycznych przeciwników i uwięzione. Postawiono je przed sądem: Elżbietę skazano na śmierć i w połowie stycznia 1387 r. została ona stracona w obecności córki. Natomiast Maria przebywała w wiezieniu, z którego w początkach czerwca 1386 r. uwolnił ją mąż Zygmunt Luksemburski.

W styczniu 1387 r. Jadwiga (Jagiełło w tym czasie chrystianizował Litwę) stanęła na czele wyprawy zbrojnej na Ruś Halicką. W wyniku tej wyprawy cała prowincja, łącznie z Haliczem, została złączona z Polska aż do pierwszego rozbioru Polski, czyli do roku 1772.

Trzy lata po zawarciu małżeństwa niejaki Gniewosz z Dalewic zaczął szerzyć pogłoski, jakoby Wilhelm potajemnie odwiedzał na Wawelu Jadwigę. Prawdopodobnie działał on w porozumieniu z Habsburgami. Jadwiga złożyła przed Jaśkiem z Tęczyna, który reprezentował ją w trakcie procesu, oświadczenie pod przysięgą, że nigdy nie utrzymywała żadnych stosunków małżeńskich poza Jagiełłą.



Potwierdzili to świadkowie, a Gniewosz za nastawanie na honor władczyni musiał poddać się upokarzającej uroczystości, w trakcie której przyznał się publicznie do kłamstwa. Jadwiga wybaczyła pomówienia ze strony szlachcica, a także podejrzenia ze strony jej męża.

Jadwiga brała aktywny udział w sprawowaniu władzy. Brała udział w negocjacjach mających doprowadzić do pogodzenia Jagiełły z jego braćmi. W roku 1392 para królewska spotkała się z kuzynem Władysława Jagiełły - Witoldem. Między skłóconymi kuzynami doszło do pojednania, a Witold na mocy tzw. ugody ostrowskiej (4 sierpnia 1392 r.) został mianowany wielkim księciem litewskim. W lipcu 1392 r. Jadwiga udała się na Węgry w celu przeprowadzenia rozmów z siostrą i ze swoim szwagrem, Zygmuntem Luksemburskim, który był niechętny Polsce.

5 stycznia 1393 r. hospodar mołdawski Roman I złożył hołd feudalny Jadwidze, Jagielle i Koronie. 17 maja 1395 r. zmarła bezpotomnie siostra Jadwigi - Maria. Znacznie wcześniej ustalono, że jeśli jedna siostra umrze przed drugą, to żyjąca odziedziczy po siostrze tron (jeżeli tamta nie będzie mieć dziedzica) i oba królestwa (Polska i Węgry) zostaną zjednoczone. Jadwiga dysponowała pełnymi prawami do tronu węgierskiego. Zdawała sobie sprawę, że wystąpienie z roszczeniami spowodowałoby kryzys na Węgrzech. Młoda królowa, znana ze swego umiłowania do pokoju, zadowoliła się jedynie dodaniem do swego tytułu "regina Poloniae" tytułu "haeres Hungariae".

Do porozumienia z Zygmuntem Luksemburskim doszło ostatecznie w roku 1397. Jadwiga prowadziła także korespondencję z Krzyżakami. Prowadzona przez nią (od 1389 r.) korespondencja była niezwykle obszerna. Jednak jej osobiste spotkania z wielkimi mistrzami Zakonu rozpoczynają się dopiero w 1397 r. Krzyżacy, którym ślub Jadwigi z Jagiełłą pokrzyżował plany (chcieli oni Litwie narzucić siłą religię chrześcijańską), oskarżali Jagiełłę o pozorny chrzest a Koronę Polską posądzali o kontakty z "poganami". Prowadzili oni krucjaty przeciwko Litwie. Dążeniem Jadwigi było uniknięcie konfliktu polsko - krzyżackiego. Ostatnie pięć lat panowania Jadwigi były zasadniczo latami pokoju.

Do ostatniego najazdu na Litwę doszło w lecie 1394 r. Między 11 a 19 czerwca 1397 r. we Włocławku Jadwiga spotkała się z wielkim mistrzem zakonu krzyżackiego Konradem von Jungingenem. Omawiała z nim sprawę zwrotu Dobrzynia, do którego Korona Polska miała niepodważalne prawo. Jadwiga wykazywała w negocjacjach niezwykłą cierpliwość. Jednak rozmowy zakończyły się niepowodzeniem. Trwała korespondencja między Jadwigą a wielkim mistrzem krzyżackim. Królowa zaproponowała mu spotkanie na wiosnę 1398 r. w Toruniu. Jadwiga przybyła na nie wraz z małżonkiem, jednak Konrad von Jungingen nie zjawił się. Jako zastępstwo wysłał komtura chełmińskiego. Mocno dotknięta tym afrontem królowa miała oświadczyć, że dopóki ona żyje, Zakon może cieszyć się pokojem, ale po jej śmierci czeka go wojna z Polską.

Tak więc Jadwiga czynnie uczestniczyła w sprawowaniu władzy w kraju. Wydaje się, że aż do roku 1398 Jadwiga w sprawach politycznych współdziała z Jagiełłą. Nie można jej zarzucić, że była tylko biernym narzędziem w rękach małopolskich panów. Częściej niż mąż przebywała w kraju. Otoczona była licznym dworem i gronem uczonych (byli to głównie wychowankowie i profesorowie uniwersytetu praskiego). Jej dwór był ośrodkiem życia religijnego i duchowego. [...]

więcej na: www.bryk.pl/…/4772-jadwiga_an…

_________________________________


ŚW.FILOMENA
Santa Hedwig ora pro nobis.
ŚW.FILOMENA
8 czerwca 2017r. przypada 20 - lecie kanonizacji św. Jadwigi Królowej.