Wychowuj dzieci! Te z „hodowli” wyrastają na bezosobowe i bezradne zombie
Wychowuj dzieci! Te z „hodowli” wyrastają na bezosobowe i bezradne zombie Data publikacji: 2016-06-22 14:00 Data aktualizacji: 2016-06-22 14:48:00 fot. MA Wydaje się im, że mogą wszystko, że mają równe szanse, a nie radzą sobie nawet z drobnymi uciążliwościami normalnego życia. Żyją w wyidealizowanym świecie, pod kloszem ochronnym. Tak „hodowane” jest młode pokolenie. Niezaradne, ułomne fizycznie, niegotowe do samodzielnego funkcjonowania.
Jak to się dzieje, że zamiast dziarskich chwatów mamy do czynienia z pokoleniem niezaradnych, bezosobowych zombie? Oto przykład: „Witam, czy wasze dzieci były na obozie harcerskim? Wszystko OK, tylko przerażają mnie te namioty w środku lasu. A co w sytuacji, jak jest burza? – pyta Beata na internetowym forum pod hasłem Obóz harcerski. Wpis cytuje Rafał Drzewiecki w felietonie na łamach forsal.pl.
Rodziców przerażają nawet spartańskie warunki obozów survivalowych, na które posyłają swoje dzieci. Ten rozdźwięk między celem takiego wyjazdu, a jego realiami potęgują przepisy, które od organizatorów kolonii, obozów wymagają spełnienia warunków sanitarnych i bytowych.
Jaki jest efekt? Do obozów harcerskich doprowadzana jest woda „sieciowa”, elektryczność, a latryny są wypierane przez toi toie. Roztrzęsieni nad pociechami rodzice i wychowawcy nie chcą ich narażać na obcowanie z naturą, a mróz, wizja przemoknięcia to koszmar. „W sumie trudno się więc dziwić, że w styczniu tego roku wychowawca zimowiska koło Karpacza zorganizował zamiast ogniska świecznisko w świetlicy, bo na zewnątrz było minus 10 stopni i dzieciaki poskarżyły się rodzicom, że nie chcą marznąć, a ci zagrozili opiekunowi interwencją w kuratorium, jeśli nie odwoła niebezpiecznej zabawy – pisze Drzewiecki.
Takie mamy dziś realia. – Jak zaczynałem przygodę z harcerstwem, wiele lat temu, obozy przygotowywaliśmy od zera. W las pierwsi jechali najbardziej sprawni i silni harcerze, cięli siekierkami drzewa, kopali latryny, myli się w górskim lodowatym strumieniu. Cały obóz budowaliśmy własnymi rękoma. Nikt się nie zastanawiał, czy jajka na jajecznicę zostały wyparzone w „wydzielonym, oznakowanym stanowisku wyparzania jaj” – żali się były harcmistrz.
Jak dodaje, młodym nie wolno dać siekiery, bo to niebezpieczne, nie można uciąć witki w lesie, bo drewno się kupuje w nadleśnictwie, a każdy garnek i półka muszą być sprawdzone przez sanepid, gminę i straż. – Obozy stawiają profesjonalne firmy, a dzieciaki przyjeżdżają na gotowe, zamiast plecaków mają walizki na kółkach, repelenty i kremy do opalania – dodaje.
– Przyjeżdżają takie potworki przekonane o swojej wyjątkowości, mądrości i zaradności, a wrzeszczą w panice, jak zobaczą osę czy komara. Na byle uwagę wychowawcy od razu dzwonią do mam i tatusiów ze skargą, a ci z pretensjami do nas. Cholera mnie bierze, ale cóż poradzić, klient nasz pan. No to robię im ognisko w pokoju na ekranach ich tabletów, bo dym z płonących szczap gryzłby ich w oczy – tłumaczy.
Na obozach panuje atmosfera psychozy i „na wszelki wypadek dzieci do lasu nie wysyła się w ogóle, dlatego przerażają je pająki, komary czy osy, a z grzybów znają tylko pieczarki.” „Dziś na lekki ból gardła dzieciaki dostają antybiotyki, a po złamaniu palca zwolnienie na cały rok z WF. Nikt mu nie pomagał odrabiać lekcji, bo musiał się uczyć sam, a za błędy ortograficzne ojciec go po kilku ostrzeżeniach w końcu sprał, bo tłumaczenie nieuctwa dysgrafią nie było wtedy tak postępowe jak dziś” – czytamy.
„Kochamy rodziców za to, że wtedy jeszcze nie wiedzieli, jak nas należy dobrze wychować. To dzięki nim spędziliśmy dzieciństwo bez ADHD, bakterii, psychologów, znudzonych opiekunek, żłobków, zamkniętych placów zabaw i lekcji baletu – takie wspomnienia w internecie młodzi czytają dziś jak bajkę o żelaznym wilku” – podkreśla.
Niestety „dwie lewe ręce mają nie tylko najmłodsi”. - W domach gniją całe pokolenia niedorajdów, włącznie z trzydziestolatkami, przekonanymi, że guzika w koszuli nie da się przyszyć bez certyfikatu krojczego. I nie jest to pusta konstatacja autora tego tekstu w myśl przekonania każdego dorosłego, że „za moich czasów młodzież była bardziej zaradna”, tylko wyniki naukowych analiz. Gdziekolwiek spojrzeć, jest gorzej, niż było – dodaje autor.
Drzewiecki przywołuje zatrważające wyniki badań przeprowadzonych przez Naukowców Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie. „30 lat temu dzieciaki były znacznie bardziej sprawne niż ich rówieśnicy obecnie. Uczniowie szkół podstawowych z miejsca skakali w dal 129 cm, dzisiaj skoczą najwyżej metr. 600 m przebiegali dawniej średnio w 3 minuty i 5 sekund, teraz wloką się 40 sekund wolniej. Ale prawdziwy dramat widać w sile – kiedy nie było jeszcze internetu, uczeń potrafił w zwisie wytrzymać 17 sekund, teraz zaledwie 7.” – pisze.
I choć wydawać by się mogło, że dzieci mają dziś większe możliwości uprawiania sportu i jest on coraz bardziej popularny, bo czyni to dziś dwa razy więcej osób niż 20–30 lat temu, to jednak ćwiczenia prowadzone są „tylko do pierwszego potu”. - Psycholodzy mówią o syndromie nadmiaru możliwości i wynikającego z tego braku wytrwałości. Młodzi rezygnują z doskonalenia się w danej dziedzinie, jeśli tylko napotkają pierwszą trudność. Od razu próbują nowych rzeczy. W konsekwencji mamy mnóstwo nowych dyscyplin, hobby czy możliwości spędzania wolnego czasu. Wszystko to jednak robią po łebkach, żeby tylko zaliczyć, żeby się pokazać na słitfoci w portalu społecznościowym. To powierzchowne próbowanie wszystkiego oznacza, że tak naprawdę nie potrafią niczego – pisze Drzewiecki.
Moda powoduje, że nie chodzi o sprawność, o tężyznę, zdobycie umiejętności, ale o pokazanie się. - Cokolwiek zaczynamy robić, robimy już nie tyle dla siebie, co dla poklasku, dla pokazania innym. Nie biegamy już dla zdrowia, dla kondycji, tylko żeby pokonywać kolejne dystanse, bić kolejne rekordy, które od razu wrzucamy do internetu. Podobnie jak jazda na rowerze czy ćwiczenia w siłowni. Jednak ten imperatyw ciągłego zdobywania sukcesu powoduje, że zawsze jesteśmy przegrani. Bo jeśli tylko na tym budujemy system własnej wartości, wystarczy drobne potknięcie, żeby ta cała psychologiczna konstrukcja się zawaliła. I wtedy stajemy się bezradni – tłumaczy w rozmowie z portalem psycholog Małgorzata Osowiecka z SWPS Uniwersytetu Humanistycznospołecznego w Sopocie.
Badania naukowców wskazują też, że także młodzi, ale już dorośli ludzie „stali się uzależnieni od gotowych rozwiązań technologicznych oferowanych przez rynek. W przypadku domowej awarii nawet nie próbują sami naprawić zepsutego kontaktu czy przerwanego kabla odkurzacza. Ba, większość z nich uważa, że urządzenia po prostu działają, i nie ma pojęcia, co robić, jak się coś z nimi stanie.”
Świat stanął na głowie. Potwierdza to eksperyment przeprowadzony kilka lat temu w Instytucie Technologicznym w Massachusetts (MIT), uważanym za jedną z najbardziej prestiżowych uczelni na świecie. Tam świeżo upieczeni inżynierowie nie mieli pojęcia jak zapalić żarówkę z pomocą baterii i kawałka drutu, a potrafili rozwiązywać zagadnienia z kosmicznych dziedzin.
„Dochowaliśmy się, i nadal tak wychowujemy, rzeszy wydmuszek nasączonych wiedzą, z której nie potrafią skorzystać, o skorupkach tak słabych, że pękają od pierwszego niepowodzenia, ba – od niepochlebnej opinii czy krytyki. Inżynierowie z MIT z pewnością doskonale poradzą sobie z odczytaniem schematów silników rakietowych, ale mają problemy z wyzwaniami codziennego życia” – czytamy.
Tymczasem życie przynosi kolejne rozczarowania. „Przede wszystkim równość to fikcja. Są ludzie bardziej i mniej zdolni, inteligentni i gamonie. – Ludzie są po prostu różni. Jedni mają temperament flegmatyczny, inni choleryczny. To są cechy wrodzone, niezależne od oddziaływania rodziny, szkoły czy pracodawcy. To właśnie geny decydują, dlaczego tak rozbieżne potrafią być ścieżki kariery rodzeństwa, które wychowywane było w jednym domu, w tych samych warunkach, które miało taki sam start i potencjalne możliwości środowiskowe” – tłumaczy w rozmowie z portalem prof. Joanna Moczydłowska z Politechniki Białostockiej.
Autor celnie zauważa, że nadtroskliwi rodzice tak naprawdę szkodzą swoim dzieciom. „Dzieciom zakłada się kaski, gdy jadą rowerem czy na nartach. Dodatkowo nakolanniki, nałokietniki i ochraniacze na dłonie – gdy zakładają rolki. Przy jeździe konnej modne stały się żółwiki, czyli ochraniacze na kręgosłup. Wszystko dla ich bezpieczeństwa. Zapomina się jednak przy tym o najważniejszym – o zrozumieniu przez dziecko konsekwencji swojego zachowania. Jeśli postąpi nierozważnie, powinno zaboleć, bo ból ostrzega i uczy. Jeśli postąpi głupio, powinno zaboleć mocno i boleć długo, bo ból to najlepszy nauczyciel. Ale nie zaboli w ogóle, bo są środki ochronne. A jeśli Jaś się nie nauczy, że prędkość na rowerze plus nieuwaga są groźne i mogą wywołać ból, Jan nie zrozumie, że szybkość auta plus nieuwaga oznacza już śmierć” – konkluduje.
Także nadregulacja życia ma swoje zgubne efekty. – Mnożenie zakazów i nakazów sprawia, że młodzi ludzie nie potrafią sami sobie wyznaczać granic. Nie rozumieją konsekwencji swoich czynów, nie mają kontroli nad swoim zachowaniem i postępują bezrefleksyjnie. Dlatego nawet najbardziej agresywne reklamy społeczne przedstawiające skutki zażywania dopalaczy nie będą skuteczne, bo zadziała tu mechanizm obronny – nie damy sobie rady z taką hardkorową informacją, więc musimy ją odrzucić. I młodzi niemający własnych fatalnych doświadczeń taki przekaz odrzucają – zaznacza psycholog Małgorzata Osowiecka.
Do czego prowadzi nas taka „polityka”? „Szklany klosz, pod którym chowamy nasze dzieci, nie wystawiając ich na trudy życia i ryzyko porażki, powoduje, że zatracają umiejętności krytycznego postrzegania rzeczywistości” – pisze autor.
Jak dalej dodaje, amerykański psycholog społeczny, prof. Roy F. Baumeister z Uniwersytetu Stanowego Florydy, mówi wprost, że „bezstresowe wychowanie prowadzi do spadku motywacji”. „Porównując zachowanie uczniów USA z rówieśnikami z Japonii i Chin, gdzie rodzice i nauczyciele stosują kary cielesne za złą naukę, doszedł do wniosku, że to właśnie stres i strach zwiększają szansę na osiągnięcie celów. Zaś sztuczne wzmacnianie u dzieci poczucia własnej wartości i puste pochwały powodują, że gdy dorastają, nie radzą sobie nawet z niewielkimi porażkami. Utożsamiają je z własnymi słabościami – przecież wszyscy są ponoć równi i każdego stać na wszystko – czują się oszukani i odreagowują niepowodzenia agresją.” – wskazuje.
Prof. Moczydłowska wskazuje na jeszcze jeden trend, bo dziś „być” utożsamia się z „mieć”, ale „być” oznacza być widzianym. - Stąd tak gwałtowny wzrost popularności wszelkich talent show, stąd powiedzenie, że jak cię nie ma na Facebooku, to nie istniejesz. Stąd miarą wartości człowieka stały się internetowe lajki, a wzorem sukcesu życiowego kariera celebryty – wylicza psycholog.