YULI NOVAK - A JEŚLI ONA MA RACJĘ?
Była oficer izraelskich sił powietrznych. Prawniczka. Przez pięć lat kierowała organizacją Breaking the Silence, dokumentującą świadectwa byłych żołnierzy IDF z okupowanych terytoriów.
W 2022 roku, po latach kampanii oszczerstw i gróźb śmierci, opuściła Izrael. Rok później wróciła.
Od 2023 roku jest dyrektorką izraelskiej organizacji praw człowieka B'Tselem.
28 lipca 2025 roku B'Tselem opublikował raport "Our Genocide".
To pierwszy przypadek, gdy jedna z największych izraelskich organizacji praw człowieka uznała, że działania własnego państwa w Strefie Gazy spełniają definicję ludobójstwa.
Raport przygotowali wspólnie izraelscy i palestyńscy badacze. Analizowano przebieg działań wojennych, decyzje władz, wypowiedzi polityków, skalę zniszczeń, przymusowe przesiedlenia, głód oraz niszczenie infrastruktury niezbędnej do życia społeczeństwa.
Podczas prezentacji raportu Yuli Novak powiedziała:
„Raport, który dziś publikujemy, jest raportem, którego nigdy nie wyobrażaliśmy sobie, że będziemy musieli napisać.”
„Przez ostatnie 22 miesiące byliśmy świadkami bezprecedensowej skali zabijania ludności cywilnej, celowego głodzenia, masowych przymusowych przesiedleń oraz niemal całkowitego zniszczenia infrastruktury niezbędnej do ludzkiego i społecznego życia.”
„Nic nie przygotowuje człowieka na uświadomienie sobie, że jest częścią społeczeństwa dopuszczającego się ludobójstwa. To niezwykle bolesny moment.”
Kilka dni później opublikowała osobisty tekst w The Guardian.
„Moje pokolenie dorastało, zastanawiając się, jak zwykli ludzie mogli godzić się na zbrodnie. W okrutnym paradoksie to samo pytanie wróciło dziś do nas.”
„To pytanie nie daje mi spokoju: czy to naprawdę dzieje się teraz? Czy naprawdę żyjemy w czasie ludobójstwa?”
„Ludobójstwo nie dokonuje się bez masowego udziału społeczeństwa. Potrzebuje ludzi, którzy je popierają, umożliwiają lub odwracają wzrok. To właśnie stanowi część jego tragedii.”
I jeszcze jedno zdanie:
„Niemal żaden naród, który dopuścił się ludobójstwa, nie rozumiał w czasie rzeczywistym, co robi. Ta historia zawsze wygląda tak samo: samoobrona, nieuchronność, przekonanie, że ofiary same sprowadziły to na siebie.”
Kilka miesięcy później dodała:
„Ludobójstwo jest procesem, a nie pojedynczym wydarzeniem.”
„Społeczność międzynarodowa pozwoliła, aby do tego doszło.”
„Nie wolno nam odwracać wzroku. Nie wolno nam przechodzić nad tym do porządku dziennego.”
„Rozliczenie jest konieczne — nie z chęci zemsty, lecz dlatego, że nie ma rozrachunku bez odpowiedzialności.”
Publikacja raportu wywołała różne reakcje. Rząd Izraela odrzucił jego ustalenia.
Z kolei Reuters pisał o przełamaniu jednego z największych tabu izraelskiej debaty publicznej — po raz pierwszy dwie duże izraelskie organizacje praw człowieka publicznie uznały, że w Gazie dochodzi do ludobójstwa.
Amnesty International nazwała publikację raportu przełomowym momentem dla działań na rzecz odpowiedzialności za zbrodnie popełnione podczas ludobójczej wojny.
Raport B'Tselem "Our Genocide" stał się jednym z najważniejszych dokumentów opublikowanych przez izraelskie społeczeństwo obywatelskie od początku wojny.
Our Genocide – pełny raport (strona B'Tselem)
B'Tselem – Our Genocide
btselem.org/…ult/files/publications/202507_our_ge…
Israeli rights groups accuse government of genocide: 'We are doing it with a heavy heart'
wywiad dla CNN
youtube.com/watch?v=kNJbNCCejvg ‘Israeli Society Has Become Completely Genocidal' - B'Tselem Head Yuli Novak
rozmowa z Yuli dla Zeteo
https://youtu.be/RbtHyPcc1rs?si=FYftvJT5AR8LN597 Full Remarks: Israeli Activist Yuli Novak on Gaza, Starvation, and Genocide Allegation | AC1B
konferencja z prezentacją raportu
https://youtu.be/djQbbmHz69c?si=0ch2cxyhdt3XID-l
Źródła
B'Tselem, Our Genocide (2025).
Yuli Novak, I lead a top Israeli human rights group. Our country is committing genocide, The Guardian, 30.07.2025.
Yuli Novak, Israel needs to face accountability for our genocide. And so does the US, The Guardian, 18.11.2025.
Reuters, 28.07.2025 – konferencja prasowa B'Tselem i Physicians for Human Rights Israel.
Amnesty International, komunikat po publikacji raportu B'Tselem (2025).