TRIDUUM PASCHALNE - WIELKA SOBOTA
ŚWIĘTE TRIDUUM PASCHALNE MĘKII ZMARTWYCHWSTANIA PAŃSKIEGO
WIELKA SOBOTA
Pamiętajmy, że trwa TRIDUUM PASCHALNE - największe święto chrześcijaństwa
Wielka Sobota jest dniem żałoby i adoracji Naświętszego Sakramentu przy Grobie.
Dzisiejszy dzień to czas ciszy i tęsknoty za Chrystusem.
W ten dzień, podobnie jak w Wielki Piatek, nie odprawia się mszy.
W Polse święci się pokarmy na wielkanocny stół.
W innych krajach (np.w Austrii) święci się pokarmy w czasie każdej Mszy w Niedziele Wielkanocy.
Kościół zachęca nas, byśmy aż do wieczornej Wigilii Paschalne trwali w ciszy oraz poście ścisłym, podjętym w dniu wczorajszym.
W szczególny sposób Kościół zwraca dzisiaj uwagę na MARYJĘ
kiedy to wszyscy uczniowie i Apostołowie Chrystusa uciekli.
Po zapadnięciu zmroku
rozpoczyna się uroczysta LITURGIA WIELKIEJ SOBOTY
czyli WIGILII PASCHALNEJ, która stopniowo wprowadza nas w nastrój radości Zmartwychwstania.
Liturgia Wigilii Paschalnej należy już do Niedzieli Zmartwychwstania Pańskiego i otwiera pięćdziesięciodniowy okres wielkanocnej radości.
Nie powinniśmy zapomnieć, wśród ostatnich przygotowań do świąt,
by wraz z całą rodziną, przede wszystkim, pójść do kościoła
i spotkać się z Chrystusem obecnym w Najświętszym Sakramencie.
Każdy z nas jest jednak obowiązany do wzięcia udziału we Mszy świętej w Niedzielę Wielkanocną.
LITURGIA WIELKIEJ SOBOTY
Wszystkie obrzędy Wigilii Paschalnej odbywają się pózno wieczorem lub w nocy
- a należy je zakończyć przed świtem niedzieli.
Przed rozpoczęciem Wigilii Paschalnej należy zakończyć adorację przy Grobie Pańskim.
Szaty mszalne - koloru białego.
Wielkanoc zaczyna się
już w sobotę po zachodzie słońca.
1. LITURGIA ŚWIATŁA
2. LITURGIA SŁOWA
3. LITURGIA CHRZCIELNA
4. LITURGIA EUCHARYSTYCZNA
5. PROCESJA REZUREKCYJNA
1. LITURGIA ŚWIATŁA
Kapłan lub diakon, ubrany w komżę i stułę, intonuje krótki śpiew
na cześć Najświętszego Sakramentu, następnie
wyjmuje Hostię z monstrancji i chowa ją w tabernakulum Grobu Pańskiego.
Na figurę Chrystusa leżącego w grobie kładzie się białą zasłonę,
Po schowaniu Najświętszego Sakramentu wygasza się wszystkie światła w kościele
z wyjątkiem wiecznej lampki albo dwóch świec.
W odpowiednim miejscu poza kościołem rozpala się ognisko.
Jeśli ze względu na okoliczności nie można rozpalić ogniska, należy odpowiednio
zmienić obrzęd poświęcenia ognia, np. można poświęcić płonący znicz.
z których jeden niesie paschał.
Nastepuje POŚWIĘCENIE OGNIA
Po poświęceniu nowego ognia przed kapłanem staje akolita lub ministrant,
który trzyma paschał.
Kapłan na paschale żłobi rylcem
krzyż,
nad krzyżem grecką literę Alfa,
pod krzyżem literę Omega,
a na czterech polach między ramionami krzyża cyfry bieżącego roku.
Jednocześnie głośno i wyraźnie mówi:
1. Chrystus wczoraj i dziś
(kapłan żłobi pionowe ramię krzyża),
2. Początek i Koniec
(żłobi ramię poziome),
3. Alfa
(żłobi nad ramieniem pionowym literę Alfa),
4. I Omega
(żłobi pod ramieniem pionowym literę Omega),
5. Do Niego należy czas
(żłobi pierwszą cyfrę roku na lewym górnym polu między ramionami krzyża),
6.
I wieczność
(żłobi drugą cyfrę roku na prawym górnym polu),
7. Jemu chwała i panowanie
(żłobi trzecią cyfrę roku na dolnym lewym polu),
8. Przez wszystkie wieki wieków.
Amen.
(żłobi czwartą cyfrę roku na dolnym prawym polu).
Po wyżłobieniu krzyża i innych znaków kapłan może umieścić
pięć symbolicznych gwoździ w formie krzyża,
...........1.
..... 4...2.....5
...........3
mówiąc przy tym głośno:
1. Przez swoje święte rany
2. jaśniejące chwałą
3. niech nas strzeże
4. i zachowuje
5. Chrystus Pan. Amen.
mówiąc głośno:
„Niech światło Chrystusa chwalebnie zmartwychwstałego rozproszy
ciemności naszych serc i umysłów.”
Po zapaleniu paschału celebrans nakłada kadzidło do kadzielnicy.
Diakon lub, gdy go nie ma, sam kapłan
bierze w obie ręce paschał i wyrusza z procesją do kościoła.
Na czele idzie turyferariusz z dymiącą kadzielnicą.
Za nim idzie niosący paschał,
potem celebrans, duchowieństwo, ministranci i lud.
WSZYSCY NIOSĄ ZGASZONE ŚWIECE.
Przy wejściu do kościoła diakon zatrzymuje się, podnosi paschał i śpiewa:
K. Światło Chrystusa.
W. Bogu niech będą dzięki.
Celebrans zapala swoją świecę od płomienia paschału.
Następnie wszyscy wchodzą do kościoła.
Po dojściu do środka kościoła diakon zatrzymuje się,
podnosi paschał i śpiewa po raz drugi:
K. Światło Chrystusa.
W. Bogu niech będą dzięki.
TERAZ dopiero WSZYSCY ZAPALAJĄ SWOJE ŚWIECE
OD PŁOMIENIA PASCHAŁU.
Gdy diakon przyjdzie do ołtarza, stojąc zwrócony do ludu, śpiewa po raz trzeci:
K. Światło Chrystusa.
W. Bogu niech będą dzięki.
TERAZ ZAPALA SIĘ stopniowo WSZYSTKIE ŚWIATŁA W KOŚCIELE.
Po przyjściu do ołtarza kapłan udaje się na miejsce przewodniczenia.
DIAKON UMIESZCZA PASCHAŁ NA ŚWIECZNIKU
Stojącym pośrodku prezbiterium lub przy ambonie.
Diakon lub, gdy go nie ma, sam kapłan
okadza najpierw księgę,
a potem paschał,
i stojąc na ambonie lub przy pulpicie śpiewa
♫ ORĘDZIE WIELKANOCNE.- EXULTET
Jest to pieśń (Pochwała Paschału)
która zaczyna się od słów:
"Weselcie się już zastępy Aniołów w niebie!
Weselcie się słudzy Boga!
Niech zabrzmią dzwony głoszące zbawienie,
gdy Król tak wielki odnosi zwycięstwo!".
W tym czasie wszyscy stoją trzymając w rękach zapalone świece
Po zakończeniu Orędzia Wielkanocnego
wszyscy gaszą świece i siadają.
Po Orędziu Wielkanocnym rozpoczyna się
2. LITURGIA SŁOWA.
Na tę Wigilię, która jest matką wszystkich wigilii, lekcjonarz podaje
dziewięć czytań z Pisma świętego:
* siedem ze Starego Testamentu
* i dwa z Nowego
(Epistoła i Ewangelia).
Po ósmym czytaniu i ósmym psalmie nastepuje Ewangelia
Po Ewangelii powinna nastąpić homilia.
Po jej zakończeniu rozpoczyna się
3. LITURGIA CHRZCIELNA.
Kapłan z posługującymi podchodzi do chrzcielnicy,
Teraz dwaj kantorzy śpiewają
* litanię do Wszystkich Świętych
Po czym nastepuje
* BŁOGOSŁAWIEŃSTWO WODY CHRZCIELNEJ
Po czym jest
* CHRZEST katechumenow
(czyli doroslych, ktorzy jeszcze nie byli ochrzczeni lub przeszli na wiare katolicka)
nastepnie chrzest dzieci.
jest tez BIERZMOWANIE katechumenow.
Gdy zakończy się obrzęd chrztu
(i bierzmowania) nastepuje
* ODNOWIENIE PRZYRZECZEŃ CHRZTU
Wszyscy stojąc i trzymając w rękach zapalone świece, odnawiają przyrzeczenia chrztu.
Kapłan kropi lud wodą święconą.
Po niej rozpoczyna się
4. LITURGIA EUCHARYSTYCZNA.
Kapłan podchodzi do ołtarza i rozpoczyna, jak zwykle, Liturgię Eucharystyczną.
Wypada, aby chleb i wodę przynieśli dorosli,nowo ochrzczeni.
5. PROCESJA REZUREKCYJNA
Zależnie od tradycji i miejscowych warunków procesję rezurekcyjną można odprawić
* po Wigilii Paschalnej
* albo rano przed pierwszą Mszą świętą.
Procesja rezurekcyjna jest uroczystym ogłoszeniem
Zmartwychwstania Chrystusa i wezwaniem całego stworzenia do udziału w triumfie Zmartwychwstałego.
Na zakończenie procesji śpiewa się
ANTYFONĘ DO NAJŚWIĘTSZEJ MARYI PANNY:
Królowo nieba, wesel się,
Alleluja!
Bo Ten, któregoś nosiła,
Alleluja,
Zmartwychpowstał, jak powiedział!
Alleluja!
Błagaj za nami Boga.
Alleluja!
♫ EXULTET EXULTET –OREDZIE WIELKANOCNE
EXULTET /tekst
Weselcie się już, zastępy Aniołów, w niebie:
weselcie się,słudzy Boga.
Niechaj zabrzmią dzwony głoszące zbawienie,
gdy Król tak wielki odnosi zwycięstwo!
Raduj się, ziemio, opromieniona tak niezmiernym blaskiem,
a oświecona jasnością Króla wieków,
poczuj, że wolna jesteś od mroku, co świat okrywa!
Zdobny blaskiem takiej światłości,
raduj się, Kościele święty, Matko nasza!
Ta zaś świątynia niechaj zabrzmi potężnym śpiewem całego ludu.
A zatem proszę was, bracia najmilsi,
którzy stoicie tutaj, podziwiając jasność tego świętego płomienia,
byście razem ze mną wzywali miłosierdzia wszechmogącego Boga.
Niech Ten, który bez moich zasług raczył mnie uczynić swoim sługą,
zechce mnie napełnić światłem swojej jasności
i pozwoli godnie wyśpiewać pochwałę tej świecy.
K. Pan z wami
W. I z duchem twoim
K. W górę serca
W. Wznosimy je do Pana
K. Dzięki składajmy Panu Bogu naszemu
W. Godne to i sprawiedliwe
Zaprawdę, godne to i sprawiedliwe,
abyśmy z całego serca i z całej duszy śpiewem wysławiali
niewidzialnego Boga, Ojca Wszechmogącego,
oraz Jednorodzonego Syna Jego,
Jezusa Chrystusa, naszego Pana,
który Ojcu Przedwiecznemu spłacił za nas dług Adama
i krwią serdeczną zmazał dłużny zapis starodawnej winy.
Oto są bowiem święta paschalne,
w czasie których zabija się prawdziwego Baranka,
a Jego krew poświęca domy wierzących.
Jest to ta sama noc, w której niegdyś ojców naszych,
synów Izraela, wywiodłeś z Egiptu i przeprowadziłeś
suchą nogą przez Morze Czerwone.
Jest to zatem ta noc, która światłem ognistego słupa
rozproszyła ciemności grzechu,
a teraz ta sama noc uwalnia wszystkich wierzących w Chrystusa
na całej ziemi od zepsucia pogańskiego życia
i od mroku grzechów, do łaski przywraca
i gromadzi w społeczności świętych.
Tej właśnie nocy Chrystus skruszywszy więzy śmierci,
jako zwycięzca wyszedł z otchłani.
Nic by nam przecież nie przyszło z daru życia,
gdybyśmy nie zostali odkupieni.
O, jak przedziwna łaskawość Twej dobroci dla nas!
O, jak niepojęta jest Twoja miłość:
aby wykupić niewolnika, wydałeś swego Syna.
O, zaiste konieczny był grzech Adama,
który został zgładzony śmiercią Chrystusa!
O, szczęśliwa wina, skoro ją zgładził tak wielki Odkupiciel!
O, zaiste błogosławiona noc, jedyna,
która była godna poznać czas i godzinę zmartwychwstania Chrystusa.
O tej to nocy napisano:
a noc jako dzień zajaśnieje, oraz: noc będzie mi światłem i radością.
Uświęcająca siła tej nocy oddala zbrodnie,
z przewin obmywa, przywraca niewinność upadłym,
a radość smutnym, rozprasza nienawiść,
usposabia do zgody i ugina potęgi.
W tę noc pełną łaski przyjmij, Ojcze Święty,
wieczorną ofiarę uwielbienia, którą Ci składa Kościół święty,
uroczyście ofiarując przez ręce swoich sług tę świecę,
owoc pracy pszczelego roju.
Znamy już wymowę tej woskowej kolumny,
którą na chwałę Boga zapalił jasny płomień.
Chociaż dzieli się on użyczając światła,
nie doznaje jednak uszczerbku, żywi się bowiem strugami wosku,
który dla utworzenia tej cennej pochodni
wydała pracowita pszczoła.
O, zaiste błogosławiona noc, w której się łączy niebo z ziemią,
sprawy boskie ze sprawami ludzkimi.
Prosimy Cię przeto, Panie,
niech ta świeca poświęcona na chwałę Twojego imienia nieustannie płonie,
aby rozproszyć mrok tej nocy.
Przyjęta przez Ciebie jako woń przyjemna,
niechaj się złączy ze światłami nieba.
Niech ta świeca płonie, gdy wzejdzie słońce nie znające zachodu:
Jezus Chrystus, Twój Syn Zmartwychwstały,
który oświeca ludzkość swoim światłem
i z Tobą żyje i króluje na wieki wieków.
W. Amen