Wadowicki mit
Powyższe fakty przemilcza się zwykle w życiorysach Jana Pawła II, traktujących rzecz tak jakby społeczność żydowska w Wadowicach istniała od pradziejów, zaś młody Karol Wojtyła, chadzając z ojcem do synagogi, słuchać śpiewu kantorów poznawał jakowąś prastarą miejscową tradycję. Nic podobnego. Warto dodać, że kamienica, w której urodził się Karol Wojtyła należała wcześniej do powstańca styczniowego Seweryna Kurowskiego (zm. 1889), w roku 1911 kupił ją Chiel (Chaim) Bałamut, właściciel w roku 1920. Uzupełnijmy ten krótki obrazek znanym faktem, że długoletnim przyjacielem Karola Wojtyły, począwszy od czasów wadowickiego gimnazjum był Jerzy Kluger, syn Wilhelma Klugera – przewodniczącego gminy żydowskiej w Wadowicach a przyjaciółką, starsza o dwa lata, Ginka Beer. Tak Jerzy Kluger opisał pierwszą wizytę Karola Wojtyły w synagodze:
“Tatuś był adwokatem, kapitanem artylerii, przez 18 lat szefował żydowskiej gminie wyznaniowej. Przede wszystkim jednak czuł się polskim patriotą, dumnym z tego, że jest jednym z sześciu w miasteczku legionistów Piłsudskiego. Na 3 maja zawsze miał w bóżnicy przemówienie, w którym wychwalał marszałka. W tym czasie w kościele odbywało się nabożeństwo katolickie. Potem wszyscy, i Żydzi, i chrześcijanie, szliśmy razem na wspólną defiladę. (…) Pamiętam jego [tj. młodego Wojtyły] pierwszą wizytę w synagodze. Około 1938 r. Przyjechał wtedy do Wadowic Mosze Kusewicki. (…) Światowej sławy kantor z warszawskiej synagogi na Tłomackiem, porównywano go do Jana Kiepury. Koncertował zresztą w Carnegie Hall, przeżył wojnę, umarł w Nowym Jorku. Tak się złożyło, że Mosze odbywał służbę wojskową w wadowickim 12. pułku. Tatuś postanowił to wykorzystać, w którąś sobotę zaprosił go do synagogi. U nas normalnie śpiewał Abraham Müller, też nieźle, ale jednak z Kusewickim nie mógł się równać. Poprosił więc, żeby gość z Warszawy odśpiewał część modlitw. (…) Do synagogi przyszło 50 żydowskich żołnierzy z 12. pułku, ale też starosta. Ja zaprosiłem pana kapitana Wojtyłę i syna. Przyszli obaj. (…) [Karol Wojtyła] Był zachwycony śpiewem kantora.”(por.)
I jeszcze trzy obrazki z wywiadu Klugera z o. Pawłem Teperskim (Mój przyjaciel papież, Głos Ojca Pio 2011, nr 3). Jeden z dzieciństwa:
“Poszedłem więc mu powiedzieć, że obaj zdaliśmy egzamin. Nie zastałem go jednak w domu. Pan Wojtyła powiedział, że Karol służy do Mszy. Nigdy nie byłem w kościele, ale tam poszedłem. Zobaczyłem Lolka w białym stroju. Siedział cicho koło ołtarza, nie robił hałasu. Jedna ze starych kumoszek wadowickich, które tam stale bywały, podeszła do mnie i zapytała, co tutaj robię. Nic się nie odezwałem, a ona coś jeszcze pogadała i odeszła. Msza się skończyła, Karol zdjął komżę i podszedł do mnie. Chciałem mu powiedzieć o egzaminie, ale jego to wcale nie interesowało, tylko zapytał: „Co ta baba chciała od ciebie?”. Powiedziałem, a on spoważniał: „Czy ci ludzie nie wiedzą, że jesteśmy dziećmi tego samego Boga?”. Miał wtedy dziesięć lat.”
Dwa już z lat rządów Jana Pawła II w Watykanie:
“Mnóstwo ludzi mnie prosiło, żebym zaprowadził ich na spotkanie do papieża. Najłatwiej było pójść na poranną Mszę do jego prywatnej kaplicy, po której odbywała się mała audiencja. Zawsze miał wtedy 30-40 gości, nie było żadnych trudności. Przez pewien tydzień bywałem na tej Mszy co drugi dzień. Później on żartował: „Jurek, nie wiedziałem, żeś ty taki pobożny” (…)
“Bywałem u papieża tylko prywatnie, w oficjalnych rozmowach nigdy nie brałem udziału. Tylko wtenczas, gdy pojechałem do Izraela przed oficjalnym nawiązaniem w 1994 roku [faktycznie Jan Paweł II uznał państwo syjonistyczne w Ziemi Świętej po koniec roku 1993] stosunków dyplomatycznych z Watykanem. Chodziło o to, by dowiedzieć się, kiedy posłać oficjalny telegram i czy będzie nań odpowiedź. Trzeba było się dogadać, kiedy najlepiej to zrobić. Bo co by było, gdyby papież posłał telegram, a potem nie otrzymał odpowiedzi?… To nie jest żadna tajemnica.”
![](https://seedus2043.gloriatv.net/storage1/toh4432syn9nnkbhg84uskiq6tsgr6537lwg4ue.webp?crop=800.494.0.32&scale=on&secure=G9C-oLs21BHzR7jEaYP5JA&expires=1725199703)
Jan Paweł II i rabin Eliasz Toaff